Topra─č─▒ kazmaya devam ediyorduk ki; bir anda parlayan bir ┼čey dikkatimizi ├žekti. Yava┼č├ža kazd─▒k, kazd─▒k ve sonunda tamamen ortaya ├ž─▒kt─▒. Hepimiz heyecan i├žinde ona bak─▒yorduk. Bir y├╝z├╝kt├╝ bu, ye┼čil ta┼čl─▒ bir y├╝z├╝k. Milattan ├Ânce sekiz y├╝z on y─▒llar─▒ndan kalma oldu─čunu tahmin etti─čimiz bir y├╝z├╝kÔÇŽ Onu ├Ânce elime ben ald─▒m. G├Âzlerimi ondan ay─▒ram─▒yordum. Benden sonra yan─▒mdaki arkada┼č─▒m ald─▒ eline ve parma─č─▒na takt─▒. Hali tavr─▒, davran─▒┼člar─▒, konu┼čmas─▒ de─či┼čmeye ba┼člam─▒┼čt─▒ sanki. O y├╝z├╝─č├╝ parma─č─▒na takt─▒ktan sonra, ne olduysa olmu┼č, ukala ve kendini be─čenmi┼č davran─▒┼člar sergilemeye ba┼člam─▒┼čt─▒. S─▒radan biriydi. G├Âzlerinde kal─▒n g├Âzl├╝kleri, her zaman atkuyru─ču ┼čeklinde toplad─▒─č─▒ k─▒v─▒rc─▒k sa├žlar─▒yla, fazla g├╝zel oldu─ču da s├Âylenemezdi. Ama birden bire bak─▒┼člar─▒ bile de─či┼čmi┼čti. ÔÇťD├╝nyan─▒n en g├╝zel kad─▒n─▒ benim!ÔÇŁ gibi bir ifade yerle┼čmi┼čti surat─▒na. G├╝n boyunca kaz─▒ i┼člemlerine devam etti─čimiz halde, ├žad─▒ra d├Ând├╝─č├╝m├╝zde elimizde yaln─▒zca bu y├╝z├╝k vard─▒. Ye┼čil ta┼čl─▒ tek bir y├╝z├╝kÔÇŽ

On ki┼čilik bir ekiptik, d├Ârt k─▒z alt─▒ erkek. ─░ki senedir birlikte arkeolojik kaz─▒ ├žal─▒┼čmalar─▒ yap─▒yorduk. ┼×u anda da bu ├žal─▒┼čmalar─▒ VanÔÇÖda s├╝rd├╝r├╝yorduk. Bu b├Âlgede ┼ču ana kadar, Urartulara ait oldu─čunu sand─▒─č─▒m─▒z birka├ž bulguya rastlam─▒┼čt─▒k. Bu y├╝z├╝─č├╝n de Urartulara ait oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yorduk. Ekipte yer alan arkada┼člar─▒m─▒zdan birisi, Arkeoloji Tarihi konusunda uzmand─▒ ve anlatmaya ba┼člad─▒:

ÔÇť Urartular M.├ľ. 860 y─▒llar─▒nda kurulmu┼č olup, M.S 580 y─▒l─▒nda Medler ve ─░skitler taraf─▒ndan uygarl─▒klar─▒na son verilmi┼čtir. Urartular─▒n ba┼čkenti Tu┼čpaÔÇÖyd─▒. Biliyorsunuz Tu┼čpa, Van g├Âl├╝ k─▒y─▒s─▒n─▒n bir kayal─▒─č─▒nda kurulmu┼čtu.ÔÇŁ

Anlatmaya devam ediyordu ki; kendini bilmez bir arkada┼č─▒m─▒z─▒n;

ÔÇť Bu anlatt─▒klar─▒n─▒ biz de biliyoruz, arkeoloji derslerini bo┼čuna almad─▒k, ├Âyle de─čil mi? ÔÇŁ ├ž─▒k─▒┼č─▒yla, sustu ve k─▒pk─▒rm─▒z─▒ kesildi. Belli ki utanm─▒┼čt─▒. Oysa o anda utanmas─▒ gereken, o sert ve gereksiz ├ž─▒k─▒┼č─▒ yapan R─▒fatÔÇÖt─▒. Onun d─▒┼č─▒nda hepimiz, merakla dinliyorduk anlatacaklar─▒n─▒. R─▒fatÔÇÖa sert bir bak─▒┼č f─▒rlatt─▒k s├Âzbirli─či etmi┼č├žesine ve anlatmaya devam etmesini rica ettik, tarih├ži arkada┼č─▒m─▒z HaldunÔÇÖdan.
S├Âz├╝ne kald─▒─č─▒ yerden devam etti.

ÔÇť M.├ľ. 8.yy ortalar─▒nda, UrartuÔÇÖnun etki alan─▒ SuriyeÔÇÖye do─čru geni┼člemeye ba┼člam─▒┼čt─▒. Kral II. Sardur, Ge├ž Hitit beyliklerinden baz─▒lar─▒yla bir koalisyon kurup, Asur egemenli─čine kar┼č─▒ harekete ge├žti. Ancak Asurlular M.├ľ. 743 y─▒llar─▒nda, Ad─▒yaman – G├Âlba┼č─▒ y├Âresinde Urartu – Ge├ž Hitit koalisyonunu yenerek Tu┼čpaÔÇÖy─▒ ku┼čat─▒nca, Urartu egemenli─čine b├╝y├╝k bir darbe vuruldu. Ayn─▒ d├Ânemde de, kuzeyden g├Â├žebe KimmerlerÔÇÖin sald─▒r─▒lar─▒ ba┼člam─▒┼čt─▒. Bu nedenlerle Urartular, M.├ľ. 8. y├╝zy─▒l sonlar─▒nda Van g├Âl├╝ y├Âresine ├žekilmek zorunda kald─▒lar. Daha sonra II. Argi┼čti ve II. Rusa d├Ânemlerinde, yeniden kimi merkezler kuruldu. Ne var ki, Urartu devletinin gerilemesi durdurulamad─▒ ve M.├ľ. 612 y─▒l─▒nda Asur ─░mparatorlu─čunun y─▒k─▒l─▒┼č─▒n─▒ izleyen on y─▒l i├žersinde, Urartu devletine Medler ve ─░skitler taraf─▒ndan son verildi. Urartular─▒n en ├Ânemli ├žal─▒┼čmalar─▒ bay─▒nd─▒rl─▒k alan─▒nda olmu┼čtur. Bunun sebebi de; sarp kayalarla dolu olan b├Âlgenin; sa─člam kalelerin, ┼čehirlerin yap─▒lmas─▒n─▒ h─▒zland─▒rd─▒─č─▒ ┼čeklinde yorumlanabilir. Urartu devletinde her t├╝rl├╝ alt yap─▒ hizmeti devlet taraf─▒ndan planlanm─▒┼č, sulamaya da ├Âzel bir ├Ânem verilmi┼čti. Urartu dini ├žok tanr─▒l─▒yd─▒. En ├Ânemli tanr─▒lar─▒ Haldi (Sava┼č Tanr─▒s─▒), Tei┼čeba (F─▒rt─▒na Tanr─▒s─▒ – Hititlerde Te┼čup) ve ┼×ivini (G├╝ne┼č Tanr─▒s─▒) idi. Urartular bu tanr─▒lara, a├ž─▒k hava kutsal alanlar─▒ yan─▒ s─▒ra, kendilerine ├Âzg├╝ b├╝y├╝k bir kompleks olu┼čturan tap─▒naklarda da t├Ârenler d├╝zenlerlerdi. Bu tap─▒naklar─▒n en ilgin├ž ├Âzelli─či, tanr─▒ heykelinin durdu─ču kare planl─▒ y├╝ksek kuledir. Neyse arkada┼člar, bu kadar bilgi yeter, i├žimizde s─▒k─▒lanlar olabilir diye d├╝┼č├╝n├╝yorum ÔÇŁ dedi imal─▒ bir ┼čekilde.

ÔÇť EvetÔÇŁ dedi Mehmet; ÔÇťben s─▒k─▒ld─▒m, uyuyal─▒m art─▒k! ÔÇŁ
Ger├žekten hepimiz ├žok yorulmu┼čtuk. Bu yat─▒p uyuma fikrine, hi├ž kimse kar┼č─▒ ├ž─▒kmad─▒.
Yata─č─▒ma uzand─▒─č─▒mda, ├žok yorgun oldu─čum halde uykuya dalamam─▒┼čt─▒m bir t├╝rl├╝. D├╝┼č├╝n├╝yordum. Kaz─▒ i┼či; mistik, ├╝rpertici bir u─čra┼čt─▒. ─░nsan─▒n, korkuyla cesaret aras─▒nda gidip geldi─či bir u─čra┼č. O gizemli nesneleri ele ge├žirmek, ayn─▒ zamanda heyecan y├╝kl├╝ bir keyifti. Sanki biraz hafiye olmay─▒ gerektirdi─či bile s├Âylenebilirdi. Kazd─▒─č─▒n zaman kar┼č─▒na; fosiller, tabletler ve daha niceleri ├ž─▒kar. T├╝m bunlar─▒ bulup, ortaya ├ž─▒karman─▒n; bir anlamda ge├žmi┼č medeniyetlere ─▒┼č─▒k tutmak demek oldu─čunu fark edersin. Garip bir gurur ruhunu ok┼čar, milletine, d├╝nyaya yararl─▒ oldu─čunu hissedersin. Ge├žmi┼če ─▒┼č─▒k tuttu─čunu bilmek, manevi bir huzura kavu┼čturur seni. Yok olan kavimler, devletler sanki seninle birlikte hayat bulmu┼čtur yeniden. O anda buldu─čun nesne her ne ise, sen de onun bir par├žas─▒ olursun, bulgular─▒n ├╝st├╝ne yenileri eklendik├že, sen de b├╝y├╝r, ├žo─čal─▒rs─▒n. G├╝zel bir i┼čtir k─▒sacas─▒ kaz─▒mak, ge├žmi┼č medeniyetlere ula┼čmak, o tarihte ya┼čamak ve ya┼čayabilmekÔÇŽ
Ertesi g├╝n kaz─▒ yerine vard─▒─č─▒m─▒zda, sanki d├╝n kazd─▒─č─▒m─▒z yer buras─▒ de─čil gibiydi. Son olarak kazd─▒─č─▒m─▒z o yeri, tekrar bulmaya ├žal─▒┼č─▒rken, g├Âl├╝n kenar─▒na ├žok yakla┼čm─▒┼čt─▒k. Sanki bir g├╝n ├Ânce buralarda topra─č─▒ kaz─▒y─▒p duran bizler de─čilmi┼čiz gibi konu┼čmalar ge├žmeye ba┼člam─▒┼čt─▒ aram─▒zda. Dikkatli bir ┼čekilde inceleyince anlad─▒k ki, kaz─▒ yerimiz tam buras─▒yd─▒. Tarih├ži arkada┼č─▒m─▒z Haldun;
ÔÇť Arkada┼člar! Fark─▒ndaysan─▒z g├Âl├╝n kenar─▒nday─▒z ve tam burada yapt─▒─č─▒m─▒z kaz─▒ sonucunda d├╝n bir y├╝z├╝k bulduk. Asl─▒nda bu, bizim i├žin ├Ânemli bir bilgi kayna─č─▒ olabilir.ÔÇŁ s├Âzleriyle, kendi aram─▒zda, her kafadan ├ž─▒kan sesi bast─▒rd─▒ bir anda.
ÔÇť Nas─▒l? ÔÇŁ diye sordum.
ÔÇť ┼×├Âyle ki; ÔÇŁ diye yan─▒tlad─▒. ÔÇť Urartular─▒n haricinde, burada ya┼čayan ba┼čka medeniyetler de oldu─ču biliniyor, Asurlular gibi ├Ârne─čin. Bu da demek oluyor ki; bu g├Âl├╝n kenar─▒nda daha pek ├žok bulguya, tablete ve birtak─▒m e┼čyalara ula┼čabiliriz. Daha dikkatli ├žal─▒┼čal─▒m diyorum. ÔÇť.
Hepimiz ba┼č─▒m─▒z─▒ sallayarak onay verdik. On saatlik bir kaz─▒ma i┼čleminden sonra o g├╝n, ├žok enteresan bulgulara ula┼čt─▒k. Kaz─▒ sonucunda ortaya; g├╝m├╝┼č kupalar, madalyonlar, k├╝peler, boncuklar, s├╝s i─čneleri ve ├že┼čitli tak─▒lar ├ž─▒km─▒┼čt─▒. Bunlar─▒ bulup ortaya ├ž─▒kart─▒nca ├žok heyecanlanm─▒┼čt─▒k, bu ayn─▒ zamanda ba┼čka bulgulara da rastlayaca─č─▒m─▒z─▒ g├Âsteriyordu. O g├╝n ├žad─▒r─▒m─▒za giderken d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝m├╝z tek ┼čey vard─▒; Urartu medeniyeti ve bu e┼čyalarÔÇŽ
Ak┼čam yeme─či i├žin ├žad─▒r─▒n ├Ân├╝nde topland─▒─č─▒m─▒zda, Nurg├╝lÔÇÖ├╝n giyim tarz─▒nda bir de─či┼čiklik oldu─čunu fark ettik. ÔÇŁOh be! ─░┼čte normali buydu zaten!ÔÇŁ diye aram─▒zda konu┼čtuk hatta. Nurg├╝lÔÇÖ├╝n ├╝zerinde mavi ask─▒l─▒ bir spor elbise vard─▒. ─░nan─▒lmayacak kadar ├žekici g├Âr├╝n├╝yordu. G├Âzl├╝klerini ├ž─▒karm─▒┼č, siyah─▒ms─▒ g├Âzlerine s├╝rd├╝─č├╝ mavi far, g├Âzlerini daha da belirginle┼čtirmi┼čti. Simsiyah sa├žlar─▒n─▒ ilk defa omuzlar─▒na serbest├že sal─▒vermi┼čti. Gruptaki b├╝t├╝n erkeklerin a─čz─▒ a├ž─▒k kalm─▒┼č, hayran hayran ona bak─▒yorlard─▒. Nurg├╝l ise ├žok ho┼č bir g├╝l├╝mseme ile, bu bak─▒┼člara kar┼č─▒l─▒k veriyordu. B├╝t├╝n gece erkekler etraf─▒nda d├Ârt d├Ând├╝. Nurg├╝lÔÇÖdeki bu de─či┼čimin, o y├╝z├╝─č├╝ parma─č─▒na ge├žirdikten hemen sonra ba┼člamas─▒, tuhaf bir tesad├╝ft├╝. H├ól├ó da parma─č─▒nda o y├╝z├╝kle dolan─▒yordu. Bir ara Nurg├╝lÔÇÖle olan konu┼čmam─▒zdan anlad─▒─č─▒m kadar─▒yla, bu y├╝z├╝─č├╝n ona ┼čans getirdi─čini ve k─▒smetini a├žt─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yordu. Bunun imk├óns─▒z oldu─čunu anlatmaya ├žal─▒┼čm─▒┼č ancak, pek ba┼čar─▒l─▒ olamam─▒┼čt─▒m.
R─▒fat; yanan ate┼čin yan─▒na uzanm─▒┼č g├Âky├╝z├╝ne bak─▒yor, bir yandan da t├╝rk├╝ s├Âyl├╝yordu. Aslen Edremitliydi, t├╝rk├╝leri ├žok sever, hemen hemen b├╝t├╝n y├Âresel t├╝rk├╝leri bilir ve s├Âylerdi. Hatta onun, ukalal─▒k ve sab─▒rs─▒zl─▒─č─▒n─▒n getirdi─či iticili─či ├Ârten, sevimli bir yan─▒yd─▒ bu. ÔÇŁEdremit VanÔÇÖa bakar, i├žinden ┼čamram akarÔÇŁ dizelerini tekrar edip duruyordu. Tarih├ži Haldun birden ba─č─▒rd─▒:
ÔÇť Buldum! ÔÇŁ
ÔÇť Neyi?ÔÇŁ diye sorduk, hep bir a─č─▒zdan.
ÔÇŁ Arkada┼člar, bug├╝nk├╝ kaz─▒ s─▒ras─▒nda ortaya ├ž─▒kartt─▒─č─▒m─▒z e┼čyalar─▒n belki bu s├Âyleyece─čimle bir ilgisi yok ancak, R─▒fatÔÇÖ─▒n s├Âyledi─či t├╝rk├╝de ÔÇśi├žinden ┼čamram akarÔÇÖ dizelerine dikkat ettiniz mi? ÔÇŁ s├Âzlerinin ard─▒ndan, ÔÇŁ Eee! Ne olmu┼č, akar?ÔÇŁ deyiverdi i├žimizden birisi. ÔÇŁ Eeesi, ne akar arkada┼člar? Kaynak su ya da sulama kanal─▒! ÔÇŁ diye ekleyiverdi Haldun.
O kadar heyecanlanm─▒┼čt─▒ ki, y├╝z├╝n├╝n ┼čekli de─či┼čti, eli titremeye ba┼člad─▒. Hi├žbirimiz bu y├Ânde d├╝┼č├╝nmemi┼čtik. Bu ├ža─čr─▒┼č─▒mdan yola ├ž─▒karak yapt─▒─č─▒ ili┼čkilendirmeyi fark edince hepimiz donup kald─▒k. Belli ki yar─▒n, heyecanl─▒ bir g├╝n olacakt─▒. Hemen, erkenden yatmaya karar verdik ├ž├╝nk├╝ yar─▒n erken kalk─▒p, ilk i┼č olarak ┼ču sulama kanal─▒n─▒ aramaya ba┼člayacakt─▒k. Nurg├╝l ilk defa o gece y├╝z├╝─č├╝ ├ž─▒kart─▒p, e┼čyalar─▒n ├╝zerine koydu. Arkas─▒ndan gelen R─▒fat, ├žad─▒ra girdi─činde, y├╝z├╝─č├╝ e┼čyalar─▒n ├╝zerinde g├Âr├╝nce, ├Ânce almak istedi, fakat birden cesaretini kaybetti ve korkup yata─č─▒na uzand─▒. Y├╝z├╝─č├╝ parma─č─▒na takmaya -her nedense- cesaret edememi┼čti.
Sulama kanal─▒n─▒ bulma ├╝midiyle kazmaya ba┼člayal─▒, be┼č g├╝n├╝ ge├žmi┼čti. Bulabildi─čimiz yaln─▒zca kamalar, kalkanlar, mi─čferler, k─▒l─▒├žlar ve g├Âm├╝ kaplar─▒yd─▒. Be┼č g├╝n ├Ânce bu e┼čyalar─▒ bulsak, sevin├žten havalara u├žard─▒k oysa ┼čimdi, g├╝l├╝mseyemiyorduk bile. Su kanal─▒n─▒ bulmak, bizim i├žin saplant─▒ halini alm─▒┼čt─▒. Haftalar ge├žti─či halde bulam─▒yorduk bir t├╝rl├╝. Git gide umudumuzu yitiriyorduk. Derken bir g├╝n, arkada┼člardan biri, ÔÇťBabilÔÇÖin Asma Bah├želeriÔÇŁnden izlere rastlad─▒. Bah├že varsa biliyorduk ki; sulama kanal─▒ da yak─▒nlarda bir yerlerde olmal─▒yd─▒. Heyecanla kaz─▒maya devam ettik.
├ť├ž g├╝nl├╝k bir ├žal─▒┼čman─▒n ard─▒ndan kanala ula┼čm─▒┼čt─▒k. Bu kanal─▒n ┼×amramÔÇÖa ait oldu─čunu tahmin ediyorduk. Peki, kimdi bu ┼×amram? Bu sorunun yan─▒t─▒ da, tarih├ži arkada┼č─▒m─▒z HaldunÔÇÖdayd─▒ elbet. Haldun anlatmaya ba┼člad─▒:
ÔÇť ┼×imdi hat─▒rlad─▒─č─▒m kadar─▒yla, Asur kral─▒ NinusÔÇÖun bir kar─▒s─▒ vard─▒. Ninus ├Âl├╝nce yerine Ninive hakimi Ara ge├žti. AraÔÇÖn─▒n yak─▒┼č─▒kl─▒l─▒─č─▒ dillere destand─▒. NinusÔÇÖun kar─▒s─▒ ┼čehvet d├╝┼čk├╝n├╝ ve utanma nedir bilmeyen bir kad─▒nd─▒. AraÔÇÖya el├žiler g├Ânderdi ancak Ara, krali├žeyle evlenmeyi reddetti. Bundan sonras─▒ tam bir intikam hik├óyesine d├Ân├╝┼č├╝r. Krali├že; AraÔÇÖy─▒ yenmek i├žin ordusuyla gelir, ├žarp─▒┼č─▒rlar ve bu ├žarp─▒┼čmada Ara ├Âl├╝r. Bunun ├╝zerine krali├že, saraydaki adamlar─▒ndan birini Ara’n─▒n yerine ge├žirip onunla Aras Ovas─▒’nda mutluluk i├žinde ya┼čar. Krali├že bir├žok yeri gezip dola┼čt─▒ktan sonra, do─čudaki Ac─▒ (Van) G├Âl├╝’ne gelir. G├Âl k─▒y─▒s─▒nda uzunlamas─▒na duran da─č─▒ g├Âr├╝r ve buraya yerle┼čir. Ama bu krali├ženin ismi neydi? Onu hat─▒rlam─▒yorum i┼čte! ÔÇť
R─▒fat; s─▒r─▒tan bir ifadeyle: ÔÇť┼×amram olmas─▒n sak─▒n?ÔÇŁ sorusunu yap─▒┼čt─▒r─▒verdi.

ÔÇŁ ┼×amram m─▒? Nerden ├ž─▒kard─▒n? ÔÇŁ diye sordu Haldun. Bunun ├╝zerine R─▒fat; y├╝z├╝nde o geni┼č, alayl─▒ g├╝l├╝msemeyle bir kahkaha atarak, ÔÇť Edremit VanÔÇÖa bakar, i├žinden ┼čamram akar ÔÇŁ t├╝rk├╝s├╝n├╝ s├Âylemeye ba┼člay─▒nca Haldun birden duraksad─▒. R─▒fatÔÇÖa ┼č├Âyle bir bak─▒p s├╝zd├╝kten sonra, bir kahkaha da o patlatt─▒. Bu sefer ┼ča┼č─▒ran R─▒fat olmu┼čtu. ÔÇŁ Ne oldu ki ┼čimdi? ÔÇŁ dedi R─▒fat. Haldun; ÔÇť Sen ├žok ya┼ča he mi? ÔÇť dedi g├╝lerek, ÔÇť─░┼čte ┼čimdi an─▒msad─▒m sayende! Krali├ženin ad─▒ ┼×amiram; Asur – Babil krali├žesi oluyor kendileri. Esas ad─▒ da SammuramatÔÇÖt─▒r.ÔÇŁ .
─░├žimizden Aysu at─▒ld─▒ ortaya; ÔÇť ┼×imdi arkada┼člar, bu su kanal─▒n─▒n ismi ┼×amira m─▒ ┼×amram m─▒?ÔÇŁ Sordu─ču bu sorudan, bizler gibi onun da kafas─▒n─▒n kar─▒┼čt─▒─č─▒ belliydi. Haldun; ÔÇŁ┼×amram su kanal─▒n─▒n ismi, ├ž├╝nk├╝ bunu t├╝rk├╝ s├Âzleri do─čruluyor. ┼×amiram ise krali├ženin ismi. ┼×imdi anlad─▒n m─▒ g├╝zelim? ÔÇŁ dedi AysuÔÇÖya. ÔÇťAsma bah├žesini de, su kanal─▒n─▒ da bu kad─▒n yapt─▒rm─▒┼č san─▒r─▒mÔÇŁ dedi Oya. HaldunÔÇÖun ba┼č─▒n─▒ sallamas─▒ndan, bu bilgiyi do─črulad─▒─č─▒ anla┼č─▒l─▒yordu.
Gece pusluydu, gizemli bir hali vard─▒ sanki. ├ťrk├╝t├╝c├╝ bayku┼č sesleri de geceye, farkl─▒ bir hava veriyordu. ├çad─▒r─▒n ├Ân├╝nde, ate┼či yakm─▒┼č oturuyorduk. Bu kez ├žad─▒r─▒, su kanal─▒n─▒ buldu─čumuz alan─▒n yak─▒n─▒na kurmu┼čtuk. Uzun zamandan beri b├Âyle bir gece ge├žirmemi┼čtik. Durgun, sakin, k─▒m─▒lt─▒s─▒z. Hepimizde g├Âzle g├Âr├╝l├╝r bir yorgunluk ve eve d├Ânme iste─či vard─▒. Nurg├╝l g├╝zelli─čiyle g├Âz kama┼čt─▒rmaya devam ediyordu. Mehmet ona b├╝y├╝k bir a┼čk duymaya ba┼člam─▒┼čt─▒, dizinin dibinden ayr─▒lm─▒yordu. El ele, g├Âl├╝n k─▒y─▒s─▒nda y├╝r├╝y├╝┼če ├ž─▒km─▒┼člard─▒. Havan─▒n puslu olmas─▒ndan dolay─▒ da, ├žad─▒rdan fazla uza─ča gidemiyorlard─▒. Ate┼čin ba┼č─▒na d├Ând├╝klerinde tarih├ži Haldun, Nurg├╝lÔÇÖe d├Ânerek ÔÇťBiliyor musun Nurg├╝l, ┼ču takt─▒─č─▒n y├╝z├╝k ┼×amiramÔÇÖa ait olmal─▒. ÔÇť diye anlatmaya ba┼člad─▒.
Ve hepimize hitap ederek devam etti s├Âzlerine:

ÔÇŁ Urartular─▒n tarih├žesinde ┼×amiramÔÇÖdan, ┼čehvet ve erkek d├╝┼čk├╝n├╝ diye bahsedilir. G├╝├žl├╝ ve ihtirasl─▒ bir kad─▒n oldu─čundan s├Âz edilir. ├ço─čunlukla istedi─či erke─či etkisi alt─▒na ald─▒─č─▒ ancak alamad─▒─č─▒ zaman da, o ki┼čiyi yok etmek istedi─či s├Âylenir. Hat─▒rlarsan─▒z, a┼č─▒k oldu─ču AraÔÇÖy─▒ elde edemeyince, askerleriyle gelip onunla ├žarp─▒┼čm─▒┼č ve Ara ├Âlm├╝┼čt├╝. Ayr─▒ca ├╝zerinde ya┼čad─▒─č─▒ tepeyi kimsenin t─▒rmanamayaca─č─▒ bir ┼čekilde duvarlarla ├ževirdikten sonra, orada esrarengiz bir saray ve insanda deh┼čet uyand─▒ran ├Âyle bir kale yapt─▒rd─▒ ki; i├žeride neler ya┼čand─▒─č─▒n─▒, neler olup bitti─čini herhangi bir kimseden ├Â─črenmek kesinlikle m├╝mk├╝n olmad─▒. Kalenin do─ču kesiminde, yatak odalar─▒ndan ve farkl─▒ kullan─▒mdaki odalardan olu┼čan ├že┼čitli b├Âlmeleri de, demirin bile iz b─▒rakamayaca─č─▒ kadar sert y├╝zeye sahip olan kayalara oydurtmu┼čtu. Bu kad─▒n ayn─▒ zamanda, ├žok gizemli bir kad─▒nd─▒, s├╝se merak─▒ vard─▒, tak─▒lar onun i├žin ├žok ├Ânemliydi. Fark─▒ndaysan─▒z bir s├╝r├╝ tak─▒ bulduk ve krali├ženin s├╝rekli takt─▒─č─▒ bir y├╝z├╝kten bahsedildi─čini de okumu┼čtum. Kaz─▒ yaparken ilk buldu─čumuz y├╝z├╝─č├╝ hat─▒rl─▒yorsan─▒z -ki Nurg├╝l tak─▒yor ┼ču anda-, krali├ženin y├╝z├╝─č├╝ o olmal─▒ diye d├╝┼č├╝n├╝yorum. Bu y├╝z├╝─č├╝n; ┼×amiramÔÇÖa g├╝├ž veren, t─▒ls─▒ml─▒ bir y├╝z├╝k oldu─ču ve herkesi etkisi alt─▒na ald─▒─č─▒, ┼×amiramÔÇÖ─▒n da bundan dolay─▒ h─▒rsl─▒, g├╝├žl├╝ bir ki┼čili─či oldu─ču ve tutkulu a┼čklar ya┼čad─▒─č─▒ s├Âylenir.ÔÇŁ
Nurg├╝l, parma─č─▒ndaki y├╝z├╝─č├╝ g├Âstererek; ÔÇť Yani, ┼čimdi bu t─▒ls─▒ml─▒ m─▒ demek istiyorsun?ÔÇŁ diye sordu HaldunÔÇÖa. Haldun da; ÔÇťEvetÔÇŁ dedi ve sustu.
Aysu yine at─▒lm─▒┼čt─▒ hemen; ÔÇťMerak ettim, ┼ču ┼×amiram denilen kad─▒n, hani o kayalara oyulmu┼č, etraf─▒ duvarlarla ├ževrilmi┼č garip kaleye, ka├ž sevgilisini kapatt─▒ acaba? Neler ya┼čand─▒, neler d├Ând├╝ oralarda?ÔÇŁ Bu sorunun ├╝st├╝ne herkes bir kahkaha atmaktan kendini alamad─▒. Aysu; g├╝zel ama aptal k─▒zlardand─▒. Bu onu komik yap─▒yordu fakat kalbi temizdi, kimse hakk─▒nda k├Ât├╝ d├╝┼č├╝nmezdi. ├ľte yandan R─▒fat, y├╝z├╝─č├╝n t─▒ls─▒ml─▒ oldu─čunu ├Â─črendi─činden beri yerinde duram─▒yordu, i├žinde engelleyemedi─či bir duyguyla ba┼č ba┼čayd─▒ÔÇŽ
Yatmak i├žin ├žad─▒rlara gidildi─činde, ortal─▒─č─▒ kontrol etti, y├╝z├╝─č├╝ almak istiyordu. Fakat Nurg├╝l y├╝z├╝─č├╝ ├ž─▒karmam─▒┼čt─▒, o gece y├╝z├╝─č├╝ alamadan uyumak zorunda kald─▒.
Bundan sonra R─▒fat, hep ortam─▒n─▒ bekledi, g├Âzetledi. Bir gece Nurg├╝l, her nas─▒lsa y├╝z├╝─č├╝ parma─č─▒ndan ├ž─▒kar─▒p, e┼čyalar─▒n─▒n ├╝zerine koymu┼čtu. ─░┼čte o gece y├╝z├╝─č├╝ almay─▒ ba┼čard─▒, parma─č─▒na takt─▒ ve takt─▒─č─▒ anda kendinde bir g├╝├ž hissetti. Sanki deli cesareti damarlar─▒nda dola┼č─▒yorduÔÇŽ
├çok ilgin├ž ki; iki ayd─▒r burada b├Âyle bir olay ya┼čamam─▒┼čt─▒k ama o gece ya┼čand─▒. Bir kurt dadanm─▒┼čt─▒, ├žad─▒r kurdu─čumuz alana. Gri, sar─▒ g├Âzl├╝, korkun├ž sesler ├ž─▒kartan bir kurt, ta dibimizde ulumu┼čtu. Hepimiz sinmi┼č bir ┼čekilde, ├žad─▒r─▒n i├žinde bir kenara yap─▒┼čm─▒┼č dururken R─▒fat, eline ald─▒─č─▒ bir kaz─▒kla d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kmak ├╝zereydi, yalvard─▒k ├ž─▒kmamas─▒ i├žin, ├ž─▒kt─▒ÔÇŽ
Olanlar─▒ deh┼četle, ├žad─▒r─▒n k├╝├ž├╝k penceresinden izliyorduk, bo─ču┼čuyorlard─▒, kah kurt ├╝ste ├ž─▒k─▒yordu, kah R─▒fat. R─▒fatÔÇÖ─▒n g├Âmle─činin kolu kanlanm─▒┼čt─▒. ├çocuklardan biri f─▒rlad─▒, ama ├žok ge├žti, kurt bir tarafa serilmi┼čti, R─▒fat ├Âte tarafa. Kurt ├Âlm├╝┼č ancak R─▒fat da yaralanm─▒┼čt─▒. Hemen hastaneye gittik. Bu olay hepimizi derinden etkilemi┼č ve korkutmu┼čtu. ├çad─▒rda kalmaktan vazge├žip, g├Âl kenar─▒ndan biraz uzakta kalan bir motele yerle┼čmeye karar vermi┼čtik. Hastane ziyareti s─▒rs─▒nda, R─▒fatÔÇÖ─▒n parma─č─▒ndaki y├╝z├╝─č├╝ herkes gibi Nurg├╝l de g├Ârm├╝┼čt├╝. Ancak sorun yapmad─▒ zira, ├žok daha ciddi bir durum s├Âz konusuydu.
O ak┼čam Aysu, hastan─▒n yan─▒nda refakat├ži kalacakt─▒ fakat bunu istemedi─či her halinden belli oluyordu. ─░stemeye istemeye girdi odaya, ┼č├Âyle bir g├Âz att─▒, bu hastane odalar─▒ onu s─▒kard─▒, bo─čard─▒. Yata─č─▒n kenar─▒nda bir koltuk vard─▒. Oturdu, kollar─▒n─▒ ve ellerini koltu─čun kenarlar─▒ndan a┼ča─č─▒ya sark─▒tt─▒, v├╝cudunu da koltu─čun minderine do─čru b─▒rak─▒p, iyice kayk─▒ld─▒. Olabildi─čince rahatlayabilece─či bir pozisyon almaya ├žal─▒┼čt─▒. ├ľylece bak─▒n─▒p duruyordu etraf─▒na. R─▒fatÔÇÖa bakt─▒, onun y├╝z├╝ne, ellerine do─čru kayd─▒ g├Âzleri. Birden g├Âzlerinde ┼čim┼čekler ├žakt─▒ ve o ye┼čil ta┼č─▒n cazibesine kap─▒ld─▒─č─▒n─▒ hissetti, y├╝z├╝─č├╝ hastan─▒n parma─č─▒ndan yava┼č├ža ├ž─▒kard─▒, kendisininkine takt─▒. Birden b├╝y├╝k bir g├╝c├╝n i├žine doldu─čunu, beyninin i├žinde kaynamalar oldu─čunu hissetti. Sanki ┼čimdi hayat─▒, ba┼čka bir pencereden g├Âr├╝yordu. Ertesi g├╝n odaya girdi─čimizde Aysu, inan─▒lmaz bir ┼čekilde ciddi ve mant─▒kl─▒ konu┼čuyordu. Ne oldu─čunu pek anlamam─▒┼čt─▒k, ┼ča┼č─▒rd─▒k do─čal olarak. K─▒zca─č─▒z b├Âylesi anlaml─▒ ve d├╝zg├╝n c├╝mleler kurarken, kendi ┼ča┼čk─▒nl─▒─č─▒n─▒ da gizleyemiyor, heyecanl─▒ bir ┼čekilde konu┼čmaya devam ediyordu.
Ertesi g├╝n ├Â─člen, yemek s─▒ras─▒nda olan biten hakk─▒nda yorumlarda bulunuyorduk; y├╝z├╝─č├╝ takan her kimse, bir ┼čekilde farkl─▒ davran─▒┼člar g├Âstermeye ba┼člam─▒┼čt─▒. Herkes y├╝z├╝─č├╝n, bir ├že┼čit t─▒ls─▒m─▒ i├žinde bar─▒nd─▒rd─▒─č─▒na ve bunu parma─č─▒na takan ki┼čiye de, bu t─▒ls─▒m─▒ aktard─▒─č─▒na inan─▒r olmu┼čtu. Bir di─čer konu da, ekibin i├žinde ortaya ├ž─▒kan bu a┼čkt─▒; Mehmet ve Nurg├╝l a┼čk─▒ÔÇŽ

─░kisi, birbirine s─▒k─▒ s─▒k─▒ya ba─članm─▒┼čt─▒. Zaman, a┼čklar─▒n─▒ y├╝rekleri kadar b├╝y├╝tm├╝┼čt├╝. Evlenmeyi d├╝┼č├╝n├╝yorlard─▒, birbirlerinin hayatlar─▒n─▒ payla┼čacak kadar ├žok istiyorlard─▒ beraber olmay─▒. Sonra ba┼čka ba┼čka konulara ge├žildi. En son, yemekten kalkarken Mehmet, AysuÔÇÖya gidip y├╝z├╝─č├╝ ondan almak istedi─čini s├Âyledi. Aysu ├Ânce vermek istemedi ama sonra, belki de bencillik etmemeye karar verip y├╝z├╝─č├╝ MehmetÔÇÖe uzatt─▒. Mehmet y├╝z├╝─č├╝ parma─č─▒na ge├žirdi─činde kendisine bir g├╝c├╝n hakim oldu─čunu hissetti. AysuÔÇÖnun yana─č─▒ndan makas alarak; ÔÇŁTe┼čekk├╝rler bebek! ÔÇŁ dedi. Bu hareketi g├Âren ve ne s├Âyledi─čini de duyan Nurg├╝lÔÇÖ├╝n, bir anda kendini ├žok k├Ât├╝ hissetti─či her halinden belliydi. Ko┼čarak odas─▒na gitti─čini g├Âr├╝nce arkas─▒ndan yeti┼čtim, odas─▒na girdim ve beni g├Ârd├╝─č├╝ anda s─▒ms─▒k─▒ sar─▒l─▒p a─člamaya ba┼člad─▒. Ne yapaca─č─▒m─▒, ne s├Âyleyece─čimi ┼ča┼č─▒rm─▒┼čt─▒m. O g├╝n i├žerisinde bir ├žok ki┼či, MehmetÔÇÖin ├ževredeki di─čer k─▒zlara da as─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Ârm├╝┼č ama Nurg├╝lÔÇÖ├╝n bundan hen├╝z haberi olmam─▒┼čt─▒. Ta ki ak┼čam yeme─čine inene kadarÔÇŽ
Mehmet ekipten ayr─▒ bir masada otuyordu, ├ževresinde ├╝├ž, d├Ârt tane k─▒z vard─▒. Nurg├╝l beyninden vurulmu┼ča d├Ânm├╝┼č, sendelemeye ba┼člam─▒┼čt─▒, bay─▒lmak ├╝zereydi, ekipten biri bunu fark etti de hemen ko┼čup k─▒z─▒ kucaklad─▒. Nurg├╝l bay─▒l─▒rken; ÔÇť Ben ├žirkinim, ben ├žirkinim ÔÇť diye say─▒kl─▒yorduÔÇŽ Hepimiz bu olaya sinirlenmi┼čtik, kalk─▒p onlar─▒n masas─▒na gittik. Bu arada, kolu sarg─▒l─▒ olan R─▒fat sessizce bak─▒yordu bizim masadan. Onun hep, bir korkak oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝rd├╝k ve kurtla nas─▒l bo─ču┼čtu─ču geliyordu akl─▒m─▒za, ona her bak─▒┼č─▒m─▒zda. Mehmet ├žok rahatt─▒ ve istifini bozmuyordu, bu durum bizi iyiden iyiye sinirlendirmi┼čti. Hemen oray─▒ terk ettik. Kendi aram─▒zda s├Âz vermi┼čtik, kimse Mehmet ile konu┼čmayacakt─▒.
O ak┼čam aram─▒zda ald─▒─č─▒m─▒z bir kararla, i├žimizden birisi o y├╝z├╝─č├╝ MehmetÔÇÖin parma─č─▒ndan alacakt─▒; oy birli─či ile OyaÔÇÖya d├╝┼čt├╝ bu g├Ârev. Oya ├žok s├╝sl├╝, ├žekici ve g├╝zel bir k─▒zd─▒. MehmetÔÇÖi kendine yakla┼čt─▒racak ve y├╝z├╝─č├╝ alacakt─▒. Nitekim ├Âyle de oldu! Oya onu kand─▒rd─▒ ve y├╝z├╝─č├╝ kendi parma─č─▒na takt─▒. Birden y├╝z├╝kteki t─▒ls─▒m─▒n titre┼čerek i├žine do─čru yay─▒ld─▒─č─▒n─▒ hissetti, yan─▒m─▒za geldi─činde bu y├╝z├╝─č├╝n kendisinde kalmas─▒n─▒ ├žok istedi─čini s├Âyledi, sonra da ertesi g├╝n i├žin iyi dinlenmesi gerekti─čine dair bir ┼čeyler geveleyip, ├Âz├╝r dileyerek yan─▒m─▒zdan ayr─▒ld─▒.
O sabah Oya, ekibi beklemeden kaz─▒ yerine gelmi┼č, ├žal─▒┼čmalara ba┼člam─▒┼čt─▒ ├žoktan. Art─▒k hi├ž kimse, bu t├╝r davran─▒┼č de─či┼čikliklerine ┼ča┼č─▒rmamaya ba┼člam─▒┼čt─▒. Y├╝z├╝─č├╝ parma─č─▒na takan farkl─▒ davran─▒yordu bir ┼čekilde. Oya kendine g├╝venen, ak─▒ll─▒ hatta kurnaz bir kad─▒nd─▒ ama i┼č hayat─▒nda ba┼čar─▒y─▒ yakalayamam─▒┼čt─▒ bir t├╝rl├╝. ┼×imdi bu ba┼čar─▒y─▒ elde etmek i├žin ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ h─▒zland─▒rm─▒┼ča benziyordu. Onun bu h─▒rsl─▒ ve azimli ├žal─▒┼čmalar─▒ sayesinde bir s├╝r├╝ yeni bulguya ula┼čm─▒┼čt─▒k. Belki de hayat─▒nda ilk kez bu kadar ├žok ├žal─▒┼čm─▒┼čt─▒, k─▒zca─č─▒z! Bu i┼če ba┼člad─▒─č─▒ ilk y─▒llar daha tutkuluydu, babas─▒n─▒ kaybettikten sonra b├╝t├╝n heyecan─▒n─▒ kaybetmi┼čti. ─░┼čte ┼čimdi, o y─▒llar─▒ tekrar ya┼č─▒yorduÔÇŽ
OyaÔÇÖn─▒n bu hali bizim ho┼čumuza gidiyordu, ÔÇŁ Y├╝z├╝k ilk kez i┼če yarad─▒! ÔÇŁ diyorduk kendi kendimize. Sonra Oya y├╝z├╝─č├╝ kaybetti, bir t├╝rl├╝ nereye koydu─čunu hat─▒rlayam─▒yordu. Asl─▒nda bir yere koyup koymad─▒─č─▒n─▒ da hat─▒rlam─▒yordu.Herkes y├╝z├╝─č├╝ aramaya ba┼člad─▒. Kaz─▒ yapt─▒─č─▒m─▒z o son alanda, yerde Serta├ž buldu y├╝z├╝─č├╝. Demek ki orada ├žal─▒┼č─▒rken, fark─▒nda olmadan d├╝┼č├╝rm├╝┼čt├╝. Serta├ž y├╝z├╝─č├╝n ye┼čilini g├Âr├╝r g├Ârmez, g├Âzlerinin ye┼čili koyula┼čm─▒┼č ve y├╝z├╝─č├╝ parma─č─▒na takmaktan kendini alamam─▒┼čt─▒. ─░├žine bir enerjinin yay─▒ld─▒─č─▒n─▒ hissetti o da, di─čerleri gibi. Serta├ž; ye┼čil g├Âzlerinden dolay─▒ kendini ├žok be─čenirdi, kendine g├╝veni tamd─▒ fakat fazla ├žal─▒┼čkan biri de─čildi ve ├žok kaba bir ├žocuktu. Y├╝z├╝k t─▒ls─▒m─▒n─▒ g├Âstermi┼č ve herkese kibar davranmaya ba┼člam─▒┼čt─▒ bile. Neredeyse herkesi etkisi alt─▒na al─▒yordu.
├ľte yandan Oya, yine o eski isteksiz haline geri d├Ânm├╝┼čt├╝ sanki. Art─▒k kaz─▒ i┼člerinden kaytarmaya, ├╝┼čenge├žlik yapmaya ba┼člam─▒┼čt─▒. Eskisi gibi s├Âylene s├Âylene ├žal─▒┼č─▒yordu. Bu da bizi ├žok ├╝z├╝yordu. B├Âylesi zeki bir k─▒za bu davran─▒┼člar─▒ yak─▒┼čt─▒ram─▒yorduk.
Van g├Âl├╝ ve ├ževresi, bize olduk├ža g├╝zel arma─čanlar sunmu┼čtu. En son Urartulara ait ├živi, hiyeroglif yaz─▒ tabletlerini bulduk. Belki de bizi en ├žok sevindiren arma─čan buydu. Bu ba┼čar─▒y─▒ kutlamak istiyorduk. ÔÇťNe yapal─▒m?ÔÇŁ diye d├╝┼č├╝n├╝rken o s─▒rada G├Âkhan, Serta├žÔÇÖtan y├╝z├╝─č├╝ istedi. Serta├ž o kadar kibard─▒ ki, kimseyi k─▒ram─▒yordu ve G├ÂkhanÔÇÖa y├╝z├╝─č├╝ verdi. ─░┼čte o an, y├╝z├╝─č├╝ parma─č─▒na ├žoktan ge├žirmi┼č olan G├Âkhan ba─č─▒rmaya ba┼člad─▒; ÔÇŁ Bendensiniz arkada┼člar! ÔÇŁ. Hepimiz fazlas─▒yla ┼čoke olmu┼čtuk. Bu kadar olay ya┼čam─▒┼č, davran─▒┼č de─či┼čikliklerine ┼čahit olmu┼čtuk ama hi├žbirisi, bizi bu kadar ┼ča┼č─▒rtmam─▒┼čt─▒. G├Âkhan asla, ama asla, para harcamazd─▒! ─░ki senedir birlikteydik ve kimseye bir ┼čey ─▒smarlad─▒─č─▒ g├Âr├╝lmemi┼čti. ┼×ark─▒lar, t├╝rk├╝ler s├Âyleye s├Âyleye yeme─če gittik. ├çok g├╝zel bir ziyafet ├žektik kendimize. Tatl─▒lar yendi, kahveler s├Âylendi. T├╝m├╝n├╝ G├Âkhan ─▒smarlam─▒┼čt─▒ÔÇŽ
Van g├Âl├╝n├╝ ├žok sevmi┼čtik. Burada ya┼čad─▒─č─▒m─▒z an─▒lar─▒m─▒z ├žok ├Âzeldi, buran─▒n bir t─▒ls─▒m─▒ vard─▒. Art─▒k ├žal─▒┼čmalar─▒m─▒z neredeyse tamamlanm─▒┼čt─▒. Son on g├╝n├╝n i├žindeydik. Her birimiz, i├žindeki buruklu─ču yads─▒yamaz haldeydi. Belki de bu, birlikte son ├žal─▒┼čmam─▒zd─▒ ├ž├╝nk├╝ ba┼čka ekiplerin i├žinde yer almam─▒z, yani da─č─▒lmam─▒z s├Âz konusu olabilirdi. Belki de farkl─▒ yerlerde yeni heyecanlara ko┼čuyor olacakt─▒k, ama hep birlikte olaca─č─▒m─▒z─▒ kimse garanti edemezdi. Bunlar─▒ d├╝┼č├╝n├╝rken s─▒z─▒p kalm─▒┼čt─▒mÔÇŽ
Bu son g├╝nlerde, kaz─▒ i├žin fazla u─čra┼čm─▒yorduk, bulmam─▒z gerekenden fazlas─▒n─▒ zaten bulmu┼čtuk. Be┼čer ki┼čilik iki gruba ayr─▒l─▒p ├žal─▒┼č─▒yorduk. Bir grup ├žal─▒┼č─▒rken di─čeri dinleniyordu. ─░┼čte ne olduysa da o s─▒rada oldu. Kaz─▒lardan elde etti─čimiz e┼čyalardan baz─▒lar─▒ kaybolmu┼č, muhtemelen ka├ž─▒r─▒lm─▒┼čt─▒. Kim yada kimler yapar diye epeyce d├╝┼č├╝nm├╝┼č bulamam─▒┼čt─▒k. Birbirimizin y├╝z├╝ne bak─▒yor ama bir t├╝rl├╝ anlayam─▒yorduk, daha do─črusu konduram─▒yorduk.
Bir iki g├╝n ge├žtikten sonra TekinÔÇÖde bir tak─▒m davran─▒┼č de─či┼čiklikleri g├Âzlemlemeye ba┼člad─▒k. Odas─▒na daha s─▒k gider olmu┼čtu, bizimle g├Âr├╝┼čmeleri seyrekle┼čmi┼čti, sanki bir tuhafl─▒k vard─▒. Bu soruna bir ├ž├Âz├╝m bulmak ├╝zere aram─▒zda s─▒k s─▒k konu┼čuyorduk. Bir iki arkada┼č─▒m─▒z, TekinÔÇÖin odas─▒na bakmak istiyordu, kimse de kar┼č─▒ ├ž─▒kmam─▒┼čt─▒ bu fikre. Haldun ve G├ÂkhanÔÇÖ─▒n onun odas─▒na ├ž─▒kmalar─▒na ve o s─▒rada di─čerlerinin de, TekinÔÇÖi oyalamas─▒na karar vermi┼čtik.
Ald─▒─č─▒m─▒z bu karar─▒ uygulamam─▒z─▒n ard─▒ndan Haldun, TekinÔÇÖin olmad─▒─č─▒ bir s─▒rada hepimizi toplad─▒. Gergin ve ├╝zg├╝n g├Âr├╝n├╝yordu. ─░├žimizde b├╝y├╝k olan oydu, hepimizin abisiydi. Konu┼čmaya ba┼člad─▒:
ÔÇŁ Arkada┼člar, biz Tekin arkada┼č─▒n odas─▒nda kaybolan baz─▒ e┼čyalar─▒ bulduk! ÔÇŁ dedi.
Hepimiz ┼čoka girmi┼č, ne diyece─čimizi ┼ča┼č─▒rm─▒┼čt─▒k. Tekin ├žok fakir bir aileden geliyordu, en b├╝y├╝k hayali de zengin olmakt─▒, o kadar dert ederdi ki fakir olmay─▒, gurur meselesi yapard─▒. Hepimiz bu davran─▒┼č─▒ ona yak─▒┼čt─▒ramad─▒─č─▒m─▒z i├žin, kesin y├╝z├╝─č├╝ takt─▒ ve y├╝z├╝k onu ele ge├žirdi diye d├╝┼č├╝nd├╝k.Tekin geri d├Ând├╝─č├╝nde parma─č─▒ndaki y├╝z├╝─č├╝ fark ettik, sanki bu i├žimizi rahatlat─▒yor gibiydi. Y├╝z├╝─č├╝ parma─č─▒ndan ├ž─▒kar─▒rsa tekrar o eski Tekin olaca─č─▒ndan emindik. Bu d├╝┼č├╝nceler i├žerisinde, TekinÔÇÖden y├╝z├╝─č├╝ parma─č─▒ndan ├ž─▒kartmas─▒n─▒ istedik. Fakat o ├ž─▒kartmak istemiyordu. Bu durumda, onun yapt─▒klar─▒n─▒ bildi─čimizi s├Âylemekten ba┼čka ┼čans─▒m─▒z kalmam─▒┼čt─▒. Y├╝z├╝─č├╝ vermek zorunda kald─▒. Haldun y├╝z├╝─č├╝ takt─▒ bu kez dalga ge├žerek; ÔÇť Bakal─▒m, bende nas─▒l bir durum ├ž─▒kacak ortaya? ÔÇŁ derken g├╝l├╝ms├╝yordu. Haldun d├╝z bir insand─▒, her zaman ak─▒ll─▒ ve mant─▒kl─▒ davran─▒rd─▒, ├žok okuyup gezen biriydi, bilgilerini de payla┼čmay─▒ severdi ayr─▒ca. O daima d├╝r├╝st ve adil davranmaya ├žal─▒┼čan ender insanlardan biriydi. Fakat y├╝z├╝k onda da etkisini g├Âstermeye ba┼člam─▒┼čt─▒. ─░nan─▒lmaz derecede herkese yak─▒nl─▒k g├Âsteriyor, bir dediklerini iki etmiyordu. Bu durum bize a┼čina gelmiyordu, hatta i─čreti durdu─ču bile s├Âylenebilirdi. En sonunda dayanamay─▒p bu y├╝z├╝─č├╝ ben istedim, verdi, takt─▒m, bir s├╝re bekledim. ─░├žime do─čru bir ┼čeylerin yay─▒laca─č─▒n─▒ ve beni harekete ge├žirece─čini san─▒yordum ama olmad─▒, hi├ž bir ┼čey hissetmedim. HaldunÔÇÖa sordum; ÔÇť Neden ben sizin gibi hissedemedim? ÔÇŁ, o g├╝lerek bunu, sonra a├ž─▒klayaca─č─▒n─▒ s├Âyledi.
On g├╝n dolmu┼čtu; motelden ayr─▒lmak ├╝zereydik, hepimizde bir burukluk vard─▒. B├╝t├╝n k├Âyl├╝lerle vedala┼čm─▒┼č, yard─▒mlar─▒ i├žin te┼čekk├╝r etmeyi de unutmam─▒┼čt─▒k. Motelci Salih amcayla da ┼čakala┼č─▒p, ├Âp├╝┼čm├╝┼čt├╝k. Bizi unutmayaca─č─▒n─▒, tekrar bekledi─čini, art─▒k bitmek ├╝zere olan yeni moteli URARTUÔÇÖda bizi a─č─▒rlayaca─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yordu. ÔÇŁ K─▒sa s├╝rede buralar turist kaynar sayenizde ÔÇŁ diye de eklemi┼čti.
Otob├╝s├╝ beklerken HaldunÔÇÖa sordum; ÔÇť Y├╝z├╝kteki t─▒ls─▒ma ne oldu? ÔÇŁ diye. ÔÇť T─▒ls─▒m yok ÔÇŁ dedi. Donduk, kald─▒k o an, ÔÇŁ Nas─▒l yani? ÔÇŁ dedi Nurg├╝l . Haldun anlatt─▒; ÔÇť ─░├žimizdeki eksikleri, g├╝vensizlikleri g├Ârmek istedim, t─▒ls─▒m varm─▒┼č gibi aktard─▒m, hepiniz inand─▒n─▒z, t─▒ls─▒m falan yok! ÔÇŁ.
ÔÇŁ Hayda! ÔÇŁ dedi G├Âkhan. Haldun devam etti:
ÔÇť Olmak istedi─činiz neyse o oldunuz, iyi ve k├Ât├╝ yanlar─▒n─▒z─▒ ortaya koydunuz; g├╝zel olmak isteyen g├╝zel oldu, ├žapk─▒n olmak isteyen ├žapk─▒n. Y├╝z├╝k ├Âylesine s─▒radan bir y├╝z├╝kt├╝. Bu size ders olsun, ├Ânce kendinizi severseniz zaaflar─▒n─▒z sizi yenemez, zaaf olmaktan ├ž─▒kar! ÔÇŁ dedi. ÔÇť Ama sen de etkilendin o y├╝z├╝─č├╝ takt─▒─č─▒nda! ÔÇŁ dedi Serta├ž. ÔÇŁ Sadece numarayd─▒, i├žinizde de bir tek Suna inanmad─▒, o da zaaflar─▒n─▒ bilen, onlar─▒ oldu─ču kabul eden biri oldu─ču i├žin kanmad─▒ ÔÇŁ dedi gen├ž bilge .
R─▒fat zaten g─▒c─▒k oluyordu, ona kar┼č─▒ doluydu, bu anlat─▒lanlar onun sinirini iyice bozdu ve kavga ├ž─▒kt─▒. Yumruklar havada u├žu┼čuyordu, k─▒zlar araya girip engellemeye ├žal─▒┼čt─▒ da olay, daha fazla b├╝y├╝meden kapand─▒. Otob├╝se bindikten sonra, yol boyunca sus pus olmu┼čtuk. Otob├╝s yemek molas─▒ verdi─činde hepimiz bir arada inmi┼čtik. Yemek yedi─čimiz s─▒rada yan─▒m─▒zdan bir kad─▒n ge├žti, kad─▒n─▒n g├Âzlerinde koyu bir makyaj vard─▒. ├ťzerinde ├žok eskilerden kalma, ┼čimdi d├Âk├╝nt├╝ diyece─čimiz ama eskilerin en g├Ârkemli k─▒yafetiyle, yan─▒m─▒zdan ge├žip gidiverdi. Elinde ye┼čil ta┼čl─▒ y├╝z├╝k vard─▒; r├╝zgar sa├žlar─▒n─▒ u├žurdu─čundan eliyle sa├ž─▒n─▒ d├╝zeltmi┼čti, i┼čte biz de o anda y├╝z├╝─č├╝ fark etmi┼čtik. Apar topar masadan kalk─▒p kad─▒n─▒ takip ettik, otob├╝slerin oldu─ču tarafa do─čru gidiyordu, ko┼čtuk pe┼činden ama kad─▒n ortadan kayboldu. Kimdi bu kad─▒n? O y├╝z├╝k onun eline nas─▒l ge├žmi┼čti? E┼čyalar─▒ kontrol ettiklerinde y├╝z├╝k yerindeydi, tam otob├╝sten uzakla┼čmak ├╝zereyken kad─▒n tekrar g├Âr├╝nd├╝, deh┼čete kap─▒lmak ├╝zereydik, bu neyse hepimiz g├Âr├╝yorduk. Otob├╝s kalkmak ├╝zereyken cama bir el dokundu, uzun elleri, uzun t─▒rnaklar─▒ olan bir kad─▒n eliydi. Camdan i├žeriye do─čru bir ┼čey atm─▒┼čt─▒, elini ├žekerken ye┼čil ta┼čl─▒ y├╝z├╝k parlam─▒┼čt─▒. Deri par┼č├Âmenin ├╝zerinde ├živi yaz─▒s─▒ ile yaz─▒lm─▒┼č bir mesaj vard─▒ ve bunun, ara┼čt─▒rma yaparken bulmay─▒ umdu─čumuz ├Ânemli belgelerden biri oldu─čunu d├╝┼č├╝nd├╝k ayn─▒ anda. Bu hepimizin y├╝z├╝nden okunuyordu adeta. Tela┼č i├žinde okumaya ├žal─▒┼čt─▒k par┼č├Âmeni.
Bu y├╝z├╝─č├╝n lanetli oldu─ču, Urartu medeniyetinin ba┼č─▒na bir s├╝r├╝ dert a├žt─▒─č─▒, i┼čin neredeyse ┼×amiramÔÇÖ─▒ ta┼člamaya kadar vard─▒─č─▒, ┼×amiramÔÇÖ─▒n her taraf─▒ kapal─▒ bir kale yapt─▒rmas─▒n─▒n sebebinin de bu oldu─ču yaz─▒yordu. Ve o lanet ┼čimdi bizim ├╝zerimizdeydi. Kendimizi ├žok k├Ât├╝ hissetmemize ra─čmen inanmamaya ├žal─▒┼č─▒yorduk, yolculuk ba┼člad─▒─č─▒nda hepimiz gergindik, emin oldu─čumuz tek ┼čey; o kad─▒n ┼×amiram idi ve bizi uyarmaya ├žal─▒┼č─▒yorduÔÇŽ
K─▒sa bir s├╝re sonra otob├╝s kaza yapt─▒ ancak her nas─▒lsa bizden kimse zarar g├Ârmemi┼čti. Ancak evlerimize d├Ând├╝kten sonra hayat─▒m─▒zda pek ├žok ┼čey de─či┼čti; bir arkada┼č─▒n evi yand─▒, di─čeri sevdiklerini kaybetti, biri sakat kald─▒, di─čeri ├Âld├╝, herkes bir ┼čekilde lanete inanm─▒┼č ve onu ya┼čam─▒┼čt─▒.
HaldunÔÇÖla evlenmi┼čtik fakat her gece lanetlendi─čimizi d├╝┼č├╝nerek, uykular─▒m─▒z ka├ž─▒yor, arkeoloji ile ilgili ne bir yaz─▒ ne de film, okuyor yada izliyorduk. Ben hat─▒ralar─▒m─▒ yazd─▒─č─▒m s─▒rada Haldun gazete okuyordu. ─░├žimden bir his HaldunÔÇÖa bakmam gerekti─čini s├Âyl├╝yordu. Odaya girdi─čimde; Haldun koltu─ča y─▒─č─▒lm─▒┼č, gazete kuca─č─▒nda, nefes almadan ├Âylece duruyordu.
ÔÇŁ Haldun, Haldun! ÔÇť

├ľlm├╝┼čt├╝!
A├ž─▒k duran gazetenin ba┼čl─▒─č─▒nda ┼ču yaz─▒l─▒ idi; YE┼×─░L LANET!

ÔÇť M├╝zede sergilenen Urartulara ait olan ye┼čil ta┼čl─▒ y├╝z├╝k ├žal─▒nd─▒. Y├╝z├╝─č├╝ ├žald─▒ktan k─▒sa s├╝re sonra, ka├žan iki h─▒rs─▒z birden kendilerini istem d─▒┼č─▒ kamyon alt─▒na att─▒lar, getirildikleri hastanede ├Âld├╝ler. Y├╝z├╝─č├╝ al─▒p takan bir doktor, iki hem┼čire kay─▒pken, yerde buldu─ču y├╝z├╝─č├╝ takan hastalardan biri kalp krizinden ├Âld├╝, hastaneye sadece genel kontrole gelmi┼č bir hastayd─▒ÔÇŽ ÔÇť